- αντιβασιλεία
- Η άσκηση της βασιλικής εξουσίας από ένα ή περισσότερα πρόσωπα που αντικαθιστούν τον βασιλιά στις εξής περιπτώσεις: όταν είναι ανήλικος, όταν εξαιτίας μακρόχρονης αρρώστιας δεν μπορεί να ασκήσει τα καθήκοντά του ή όταν δεν υπάρχει διάδοχος του θρόνου. Τα πρόσωπα που μπορούν να ασκήσουν την α. είναι η βασιλομήτωρ, μέλος της βασιλικής οικογένειας που ενδεχομένως έχει δικαιώματα στον θρόνο, πρόσωπο εκλεγμένο από τη βουλή και, τέλος, το υπουργικό συμβούλιο στο όνομα του βασιλιά και μέχρι την εκλογή αντιβασιλέα.
στιλ α. Ονομασία του τύπου των επίπλων που επικράτησε στη Γαλλία κατά την περίοδο της α. του δούκα της Ορλεάνης (1715-23), μετά τον θάνατο του Λουδοβίκου ΙΔ’. Η αντίθεση της εποχής αυτής προς καθετί πομπώδες επηρέασε τη μορφή της αρχιτεκτονικής και των επίπλων. Οι κατοικίες έγιναν μικρότερες, λιγότερο μεγαλοπρεπείς, αλλά πιο ευχάριστες, κομψές και χαριτωμένες, και διακοσμήθηκαν με τα μοτίβα της πλούσιας αλλά συγκρατημένης φαντασίας του γαλλικού ροκοκό. Κυριότεροι εκπρόσωποι αυτών των νέων αντιλήψεων ήταν οι αρχιτέκτονες Ζιλέ Μαρί Οπνόρ (1672-1742), ολλανδικής καταγωγής, και Ζιστέν Ορέλ Μεσονιέ (1695-1750).
Στις ταπετσαρίες των τοίχων και των επίπλων, τα κάπως βαριά χρώματα του στιλ Λουδοβίκου ΙΔ’ έγιναν απαλότερα και κυριάρχησαν οι φωτεινοί και λεπτοί τόνοι. Τα ογκώδη έπιπλα έδωσαν τη θέση τους σε μικρά και χαμηλά, τα υπερβολικά σκαλίσματα καταργήθηκαν και οι σκελετοί δεν κατασκευάζονταν πια από συναρμολογημένα κομμάτια, αλλά γίνονταν ενιαίοι. Οι ευθείες γραμμές κυρτώθηκαν και η καμπυλότητα δεν περιορίστηκε στα πόδια, αλλά εξαπλώθηκε σε ολόκληρο το σώμα του επίπλου. Η αντικατάσταση του εβένου με άλλα πολυτιμότερα ξύλα, όπως το ινδικό ροδόξυλο και η παλισάνδρη, έδωσε καλύτερα αποτελέσματα στη λείανση και στη στίλβωση των επιφανειών. Το δημοφιλέστερο έπιπλο, τo κομό, σκεπάστηκε με μαρμάρινη πλάκα και στολίστηκε με καλλιτεχνικά επεξεργασμένους μπρούντζους. Τα επικρατέστερα διακοσμητικά μοτίβα ήταν παιδικές μορφές και συμπλεκόμενες ταινίες. Ο σημαντικότερος κατασκευαστής επίπλων της εποχής της α. ήταν ο Σαρλ Κρεσάν.
Κομό με μπρούντζινες διακοσμήσεις, έργο του Σαρλ Κρεσάν, του σημαντικότερου κατασκευαστή επίπλων στη Γαλλία κατά την περίοδο της αντιβασιλείας (Ιδιωτική συλλογή, Παρίσι· φωτ. Igda).
* * *η1. το αξίωμα και η θητεία τού αντιβασιλέα2. συλλογικό όργανο αναπλήρωσης τής εξουσίας τού βασιλιά και η θητεία του3. (ειδικά) η περίοδος τής ελληνικής ιστορίας από το 1833 έως το 1835, δηλαδή από την άφιξη έως την ενηλικίωση τού Όθωνα.[ΕΤΥΜΟΛ. < αντί-* + βασιλεία. Η λ. μαρτυρείται από το 1796 στο Γερμανορρωμαϊκόν Λεξικόν τού Karl Weigel].
Dictionary of Greek. 2013.